Terapia czaszkowo-krzyżowa

Terapia czaszkowo-krzyżowa – cele, wskazania i przeciwwskazania

Bezpieczna dla kobiet w ciąży, noworodków i osób starszych. Działa bardzo delikatnie i subtelnie, a jednocześnie jest skuteczna i przynosi świetne efekty. Pomaga w traumach czy napięciach i wyrównuje pracę wielu narządów. Mowa o terapii czaszkowo-krzyżowej, zwanej także cranio-sacralną. Jak działa, w czym pomaga i kto może czerpać z niej największe korzyści?

Powstanie terapii czaszkowo-krzyżowej

Terapia czaszkowo-krzyżowa (cranio-sacralna) jest rozgałęzieniem klasycznej osteopatii. Chociaż w Polsce stosuje się ją od niedawna, na świecie narodziła się już w pierwszej połowie XX wieku. Z jej powstaniem wiążą się dwa nazwiska: William Sutherland i John Upledger. Pierwszy z nich to amerykański osteopata, który zauważył, że dotykanie kości czaszki powoduje zmniejszanie i zwiększanie ich zewnętrznych rozmiarów w regularnych odstępach czasowych. Pałeczkę po nim przejął inny amerykański lekarz i osteopata – John Upledger. Prowadząc operacje neurochirurgiczne, zaobserwował on zupełnie odrębną i niewspółmierną do tętna czy rytmu oddechowego pulsację opon mózgowych.

Jak się później okazało, ten specyficzny ruch związany z produkcją i absorpcją płynu mózgowo-rdzeniowego ma wpływ na zachowanie równowagi pomiędzy układem nerwowym, trzewnym i hormonalnym. Prawidłowy rytm odpowiada także za regenerację całego organizmu – napięcia w oponach czaszkowych oddziałują bowiem na system mięśniowo-powięziowy ciała.

Na czym polega terapia czaszkowo-krzyżowa?

Terapia czaszkowo-krzyżowa jest pracą na rytmie płynu, który z samej góry – z systemu opony twardej – transportowany jest do wszystkich komórek naszego ciała. Właśnie z tego powodu o terapii cranio-sacralnej mówi się w kontekście terapii całego organizmu, nie tylko czaszki. Czaszka gromadzi wszystkie napięcia, które „spływają” z różnych miejsc ludzkiego ciała.

Tak jak oddychanie i bicie serca, rytm cranio-sacralny można wyczuć na całym ciele (przypomnijmy, że rytmy te nie pokrywają się). Odpowiednio układając dłonie na wybranym obszarze, jesteśmy w stanie wyczuć zakłócenia rytmu czaszkowo-krzyżowego, znaleźć zmiany funkcjonalne i chorobowe w organizmie człowieka, a następnie spowodować zwolnienie lub przyspieszenie rytmu w celu normalizacji jego pracy.

Drugim ważnym składnikiem terapii, oprócz pracy na płynie, jest praca na kościach czaszki, zarówno na części twarzowej, jak i częściach potylicznych, będących jej podstawą.

Dotyk, o którym mówimy, jest minimalny – przyjmuje się, że powinien on być około 5-gramowy. To siła nacisku podobna do siły, której potrzebujemy do udźwignięcia złotówki. I choć wydawać by się mogło, że tak delikatny kontakt ma znikome działanie, jest zupełnie odwrotnie. Powięź i układ nerwowy bardzo dobrze i skutecznie na niego reagują.

Cele terapii czaszkowo-krzyżowej

Terapia czaszkowo-krzyżowa ma na celu:

  • normalizację obiegu płynu mózgowo-rdzeniowego,
  • ocenę, czy w szwach nie występują jakieś wady, oraz przywrócenie ruchomości kości czaszki,
  • poprawę mobilności i kondycji ośrodkowego układu nerwowego (na układ nerwowy mocno wpływają napięcia struktur łącznotkankowych znajdujących się w głowie),
  • rozluźnianie powięzi, które wraz z więzadłami tworzą łańcuch kinematyczny. Dotyczy to zarówno powięzi przebiegających podłużnie w ciele, jak i poprzecznych membran, znajdujących się w okolicach miednicy, przepony, górnego otworu klatki piersiowej oraz przejścia potyliczno-szyjnego. Powięzi umiejscowione są również w naszych nogach (na wysokości kolan i kostek), rękach, w obrębie krtani, podstawy czaszki i w okolicach oczu.

Wskazania do terapii czaszkowo-krzyżowej

Terapia czaszkowo-krzyżowa polecana jest przy:

  • bólach głowy i nawracających migrenach,
  • bólach kręgosłupa,
  • bólach niewiadomego pochodzenia,
  • zaburzeniach menstruacji i bólach piersi przed menstruacją,
  • skoliozach i wadach postawy,
  • nadpobudliwości u dzieci,
  • nocnym moczeniu u dzieci,
  • zaburzeniach koncentracji u dzieci i dorosłych,
  • zaburzeniach snu,
  • zaburzeniach takich jak: dysleksje, tiki, jąkanie się,
  • nerwicy,
  • depresji,
  • traumach związanych z trudnym porodem, wadach okołoporodowych i rozwojowych dzieci (wzmożone, obniżone napięcie mięśniowe, kręcz szyi, syndrom KISS),
  • autyzmie,
  • trudnościach dzieci w uczeniu się i z cechami upośledzenia umysłowego,
  • alergiach,
  • nietolerancjach pokarmowych.

Przeciwwskazania do terapii czaszkowo-krzyżowej

Terapii czaszkowo-krzyżowej nie powinno wykonywać się przy:

  • zapaleniu opon mózgowych w ostrym stanie,
  • guzach występujących w czaszce,
  • tętniakach,
  • udarze mózgu w początkowej fazie,
  • wodogłowiu bezkomorowym,
  • wysokiej temperaturze,
  • świeżych urazach ortopedycznych do 48 godzin,
  • niewygojonych ranach czaszki,
  • ostrych stanach zapalnych np. stawów,
  • chorobach psychicznych (schizofrenia, psychoza maniakalno-depresyjna).

Terapia jest bezpieczna dla kobiet w ciąży, noworodków, dzieci, jak i osób starszych, u których nie występują wyżej wymienione przeciwwskazania.

Jak wygląda zabieg terapii czaszkowo-krzyżowej?

Jedna sesja terapii czaszkowo-krzyżowej trwa ok. 1-1,5 godziny. Na początku rozluźnia się struktury poprzeczne (powięzi w okolicach miednicy, przepony, górnego otworu klatki piersiowej i kości gnykowej), a zaraz po nich pionowe (stawy krzyżowo-biodrowe, połączenie lędźwiowo-krzyżowe i szczytowo-potyliczne). W końcowej fazie fizjoterapeuta zajmuje się rozluźnieniem opony twardej rdzenia kręgowego i mózgu.

Terapia czaszkowo-krzyżowa jest bezbolesna. Mogą towarzyszyć jej jednak takie odczucia jak:

  • uczucie intensywnego ciepła lub zimna,
  • mrowienie,
  • drętwienie,
  • wyzwolenie silnych emocji poprzez płacz czy krzyk,
  • skurcze mięśni i drżenie kończyn,
  • senność w trakcie zabiegu,
  • zawroty głowy.

Płaczliwe i z natury rozdrażnione noworodki i niemowlęta bardzo często w trakcie sesji uspokajają się, a nawet zasypiają.

Rezultaty są widoczne już po pierwszej sesji, jednak największą skuteczność przynosi cykl od 3 do 10 zabiegów. Najlepiej wykonywać je co 3-5 dni aż do momentu całkowitego rozluźnienia powięzi i uregulowania rytmu cranio-sacralnego.

Terapia czaszkowo-krzyżowa a praca na emocjach

Napięcia występujące w ciele są bardzo często związane z traumami (np. porodowymi), wypadkami, urazami, depresją. Te bardzo silne emocjonalnie wydarzenia zagęszczają strukturę napięcia. To sprawia, że powięź, która przechowuje ich „pamięć”, skleja się i zbija. Dlatego tak ważne jest, aby delikatnym dotykiem usprawnić przepływ płynów niezbędnych do uwolnienia napięć, rozładować ten „ładunek” i nie przenosić go w inne obszary ciała. Terapia czaszkowo-krzyżowa jest zatem pracą z emocjami i traumami, wykonywaną za pośrednictwem ciała.